پاجوش پایه نهال چیست؟ ایراد خرید است یا قابل مدیریت؟

اگر هنگام خرید نهال متوجه شدید از پایین تنه یا نزدیک ریشه یک ساقه جوان و پرقدرت بیرون آمده، احتمالاً با چیزی روبه‌رو هستید که به آن پاجوش پایه یا rootstock sucker گفته می‌شود. دیدن یک پاجوش کوچک به‌تنهایی به این معنی نیست که کل نهال خراب است؛ اما نباید هم آن را بدون بررسی نادیده گرفت.

در یک نهال پیوندی، ریشه و بخش پایینی درخت متعلق به پایه است و رقم موردنظر در قسمت بالایی قرار دارد. اگر جوانه یا شاخه‌ای از پایین محل پیوند رشد کند، معمولاً متعلق به پایه است و ویژگی‌های رقم انتخابی شما را ندارد. منابع University of California نیز توصیه می‌کنند رشدهایی که از زیر محل پیوند ایجاد می‌شوند حذف شوند، زیرا می‌توانند انرژی درخت را از قسمت پیوندک منحرف کنند.

موضوع زمانی جدی‌تر می‌شود که پاجوش‌ها متعدد و بسیار قوی باشند، قسمت بالایی نهال ضعیف یا خشک شده باشد یا اصلاً مشخص نباشد پیوند کجا قرار دارد. در برخی موارد، رشد قوی پایه در حالی که قسمت رقم اصلی از بین رفته است می‌تواند نشانه شکست پیوند یا از بین رفتن پیوندک باشد؛ در این حالت دیگر نمی‌توان مسئله را فقط با حذف یک پاجوش حل کرد.

در این مطلب از نهال‌یار بررسی می‌کنیم پاجوش پایه دقیقاً چیست، چه زمانی قابل مدیریت است، چه زمانی یک هشدار خرید محسوب می‌شود و هنگام بررسی و خرید نهال سالم چه چیزهایی را باید قبل از پرداخت کنترل کنید.

پاجوش پایه دقیقاً چیست؟

پاجوش پایه، ساقه یا شاخه‌ای است که از پایه نهال و معمولاً از پایین محل پیوند یا از ناحیه ریشه و طوقه رشد می‌کند.

چون پایه و رقم در نهال پیوندی از دو بخش متفاوت تشکیل شده‌اند، هر رشدی که زیر محل پیوند ایجاد شود معمولاً متعلق به پایه است، نه رقم میوه‌دهنده‌ای که شما برای آن نهال را خریده‌اید.

UC Master Gardener Program نیز تأکید می‌کند که در درختان پیوندی، رشدهای زیر محل پیوند باید حذف شوند، زیرا این رشدها ویژگی‌های ژنتیکی پایه را دارند و ممکن است میوه مطلوب رقم پیوندک را تولید نکنند.

اولین سؤال مهم: پاجوش دقیقاً از کجا بیرون آمده است؟

مهم‌ترین نکته برای تشخیص، محل پیدایش ساقه است.

اگر ساقه از زیر محل پیوند بیرون آمده باشد، احتمال اینکه متعلق به پایه باشد زیاد است. اگر رشد از بالای محل پیوند ایجاد شده باشد، دیگر به‌طور معمول پاجوش پایه محسوب نمی‌شود و ممکن است یکی از شاخه‌های خود رقم یا یک جوانه جانبی باشد.

بنابراین قبل از اینکه صرفاً با دیدن یک ساقه اضافی تصمیم به رد نهال بگیرید، محل پیوند را پیدا کنید.

محل پیوند نهال را چگونه پیدا کنیم؟

محل پیوند معمولاً به شکل یک برآمدگی، انحنا، تغییر بافت یا جای زخم پیوند روی ساقه قابل مشاهده است.

در بعضی نهال‌ها این ناحیه واضح است و در بعضی دیگر به‌دلیل سن کم یا رشد کالوس ممکن است کمتر مشخص باشد. با این حال، نهالستان باید بتواند نشان دهد رقم و پایه در کجا به هم متصل شده‌اند.

اگر فروشنده نتواند محل پیوند را مشخص کند یا به شما بگوید نهال پیوندی است اما ترکیب رقم و پایه روشن نیست، بهتر است اطلاعات را قبل از خرید کامل کنید.

یک پاجوش کوچک همیشه نشانه نهال ضعیف نیست

ممکن است یک نهال سالم و قوی، یک رشد کوچک از پایه ایجاد کند. چنین رشدی در بسیاری از درختان پیوندی قابل مدیریت است و اصل کار، حذف آن و جلوگیری از ادامه رشد آن است.

در دستورالعمل‌های UC Master Gardener، حذف پاجوش‌های پایه یکی از اقدامات معمول نگهداری درختان پیوندی معرفی شده است. این منابع توصیه می‌کنند پاجوش‌ها زمانی که کوچک هستند حذف شوند تا رشد پایه با بخش اصلی درخت رقابت نکند.

بنابراین اگر نهال کاملاً سالم است، محل پیوند مشخص است، رقم اصلی رشد مناسبی دارد و فقط یک پاجوش کوچک دیده می‌شود، وضعیت با نهالی که چند پاجوش ضخیم و بسیار قوی دارد یکسان نیست.

چه زمانی پاجوش پایه به یک هشدار خرید تبدیل می‌شود؟

پنج وضعیت باید حساسیت شما را بیشتر کند:

• پاجوش بسیار ضخیم و سریع‌الرشد است.
• چند پاجوش همزمان از پایه خارج شده‌اند.
• بخش بالایی نهال رشد ضعیف یا غیرعادی دارد.
• محل پیوند آسیب‌دیده، ترک‌خورده یا باز شده است.
• قسمت رقم اصلی خشک شده و رشد پایه جای آن را گرفته است.

در شرایطی که قسمت بالایی نهال مرده یا به‌شدت ضعیف شده و ساقه قوی از زیر محل پیوند آمده است، موضوع مهم‌تر از یک «پاجوش قابل حذف» است.

Penn State Extension نیز اشاره می‌کند که اگر رشد قوی از سطح خاک ایجاد شود و قسمت اصلی درخت ضعیف یا مرده باشد، اگر این رشد از زیر محل پیوند آمده باشد، متعلق به پایه است و در چنین شرایطی درخت ممکن است نیاز به جایگزینی داشته باشد.

پاجوش پایه چرا می‌تواند از خود نهال قوی‌تر به نظر برسد؟

پایه معمولاً به‌گونه‌ای انتخاب شده است که سیستم ریشه‌ای مناسبی داشته باشد و بتواند رشد مشخصی ایجاد کند. وقتی یک شاخه از پایه شروع به رشد می‌کند، ممکن است بسیار قوی و عمودی به نظر برسد.

در بعضی درختان حتی ممکن است رشد پایه از رقم پیوندک سریع‌تر شود. منابع UC نیز درباره برخی گونه‌ها توضیح می‌دهند که رشد پایه می‌تواند بسیار پرقدرت باشد و در صورت حذف نشدن از رشد قسمت اصلی درخت انرژی بگیرد.

این ظاهر پرقدرت نباید خریدار را گول بزند؛ سؤال مهم این است که این ساقه متعلق به کدام بخش نهال است؟

پاجوش پایه با آب‌جوش متفاوت است

یکی از اشتباه‌های رایج، یکی دانستن هر شاخه عمودی با پاجوش است.

پاجوش پایه از ریشه، طوقه یا بخش زیر محل پیوند ایجاد می‌شود، در حالی که water sprout یا شاخه نرک معمولاً از شاخه‌های بالاتر درخت و از قسمت تاج ایجاد می‌شود.

هر دو ممکن است رشد سریع و عمودی داشته باشند، اما مدیریت آنها یکسان نیست. در زمان خرید نهال، اولین فیلتر همان محل پیدایش رشد است.

اگر پاجوش از خود ریشه بیرون آمده باشد چه؟

درختان برخی گونه‌ها ذاتاً استعداد بیشتری برای تولید پاجوش ریشه‌ای دارند. در این حالت، هر ساقه‌ای که از ریشه خارج می‌شود الزاماً ناشی از ایراد پیوند نیست.

اما اگر درخت پیوندی باشد و ساقه ریشه‌ای متعلق به پایه باشد، باز هم باید مدیریت شود؛ چون این رشد می‌تواند با درخت اصلی برای آب و مواد غذایی رقابت کند.

در بعضی پایه‌های درختان میوه، میزان پاجوش‌دهی شناخته‌شده است. برای مثال Oregon State University در مورد پایه‌های گیلاس نشان می‌دهد که برخی پایه‌ها پاجوش‌دهی کمی دارند و بعضی پایه‌ها ممکن است پاجوش بیشتری ایجاد کنند.

شدت پاجوش‌دهی می‌تواند به انتخاب پایه مربوط باشد

این نکته هنگام انتخاب نهال مهم است. اگر یک پایه ذاتاً پاجوش‌زا باشد، احتمال مشاهده رشدهای اضافی در آینده می‌تواند بیشتر باشد.

Oregon State University در مقایسه پایه‌های گیلاس، تفاوت میزان root suckering را میان پایه‌ها گزارش می‌کند و توضیح می‌دهد که پاجوش‌ها می‌توانند عملیات علف‌کشی، هرس و برداشت را دشوارتر کنند و در برخی شرایط به‌عنوان پناهگاه آفات یا بیماری‌ها نیز مطرح شوند.

بنابراین اگر باغ تجاری دارید، نام پایه را فقط برای دانستن اندازه درخت نپرسید؛ ویژگی‌هایی مانند پاجوش‌دهی نیز می‌تواند برای مدیریت آینده باغ مهم باشد.

پاجوش زیاد همیشه نشانه یک بیماری نیست

وجود چند پاجوش به‌تنهایی تشخیص بیماری نیست. ممکن است ویژگی خود پایه، سن گیاه یا شرایط رشد باعث ظهور این شاخه‌ها شده باشد.

اما اگر پاجوش‌دهی با ضعف شدید قسمت پیوندک، آسیب تنه، زخم، خشکیدگی یا مشکل محل پیوند همراه شده باشد، باید موضوع دقیق‌تر بررسی شود.

University of Minnesota در علائم مربوط به برخی مشکلات سازگاری پایه و پیوندک، اختلاف شدید رشد میان این دو بخش و مشکلات در ناحیه پیوند را از نشانه‌های قابل بررسی می‌داند.

اگر محل پیوند باز شده باشد، پاجوش را جدی‌تر بگیرید

یک پاجوش کوچک کنار یک محل پیوند سالم با پاجوشی که روی نهالی با اتصال ضعیف یا آسیب‌دیده دیده می‌شود، شرایط یکسانی ندارد.

در صورتی که اتصال پایه و پیوندک به‌وضوح از هم جدا شده باشد یا بافت ناحیه پیوند غیرعادی باشد، باید احتمال مشکل سازگاری، بیماری یا آسیب مکانیکی بررسی شود.

Penn State Extension در برخی بیماری‌های مرتبط با پیوند توضیح می‌دهد که اختلاف رشد پایه و پیوندک و آسیب یا جدایی محل پیوند می‌تواند نشانه یک مشکل جدی‌تر باشد.

آیا حذف پاجوش پایه کافی است؟

اگر نهال سالم است و فقط یک پاجوش کوچک دارد، معمولاً حذف پاجوش قسمت اصلی مدیریت است.

اما اگر پاجوش به دلیل مرگ پیوندک ایجاد شده باشد، حذف آن مشکل اصلی را حل نمی‌کند. در این وضعیت شما ممکن است فقط رشد پایه را حذف کنید بدون اینکه رقم موردنظر شما زنده باشد.

به همین دلیل قبل از حذف، اول وضعیت قسمت بالایی درخت را بررسی کنید.

پاجوش پایه را از کجا حذف کنیم؟

هدف این است که رشد متعلق به پایه دوباره جایگزین نشود. در منابع باغبانی دانشگاهی، حذف رشد پایه در زمان جوانی توصیه شده و در موارد مناسب، حذف آن از محل پیدایش مطرح می‌شود.

اگر پاجوش از ریشه خارج شده باشد، فقط بریدن بخش بالایی ساقه ممکن است باعث ادامه رشد آن شود. در چنین شرایطی محل پیدایش باید با دقت مدیریت شود.

هنگام کار با ابزار، از آسیب زدن به تنه، طوقه و ریشه اصلی خودداری کنید.

از علف‌کش برای پاجوش پایه استفاده نکنید

این کار به‌خصوص در نهال جوان می‌تواند خطرناک باشد.

Penn State Extension هشدار می‌دهد که استفاده از glyphosate روی پاجوش‌های پایه درختان پیوندی می‌تواند به دلیل ارتباط مستقیم پاجوش با سیستم آوندی درخت به درخت آسیب بزند یا حتی آن را از بین ببرد.

برای همین، روش مکانیکی مناسب و حذف دقیق رشد پایه گزینه ایمن‌تری برای مدیریت معمول پاجوش است.

اگر پاجوش خیلی بزرگ شده باشد چه کنیم؟

هرچه پاجوش مدت بیشتری رشد کرده باشد، حذف آن باید با دقت بیشتری انجام شود. شاخه ضخیم‌تر یعنی برش بزرگ‌تر و در نتیجه نیاز بیشتر به توجه به سلامت محل برش.

در نهال جوان، بهتر است پاجوش قبل از تبدیل شدن به ساقه ضخیم حذف شود.

اگر پاجوش بسیار بزرگ است یا از ناحیه ریشه خارج شده، بهتر است قبل از برش شدید، ساختار نهال و محل پیدایش آن دقیق بررسی شود.

در زمان خرید نهال، پاجوش را چگونه ارزیابی کنیم؟

یک روش خوب این است که چهار چیز را با هم ببینید: محل پاجوش، وضعیت رقم، محل پیوند و نام پایه.

اگر پاجوش کوچک است اما قسمت بالایی نهال سالم، سبز و دارای جوانه‌های مناسب است، وضعیت معمولاً با یک مشکل قابل مدیریت سازگارتر است.

اگر پاجوش ضخیم و بسیار قوی است ولی قسمت بالایی نهال ضعیف یا خشک شده، باید دلیل آن مشخص شود.

اگر اصلاً محل پیوند پیدا نمی‌شود، بهتر است خرید را تا روشن شدن مشخصات نهال نهایی نکنید.

پاجوش پایه چه چیزی درباره سلامت نهال به ما می‌گوید؟

وجود یک پاجوش اطلاعات محدودی دارد و نمی‌توان فقط از روی آن درباره سلامت کل نهال نتیجه گرفت.

برای خرید نهال سالم، ریشه، تنه، جوانه‌ها، محل پیوند، وضعیت برگ و نشانه‌های آفت و بیماری باید کنار هم بررسی شوند.

این نکته مهم است، چون ممکن است یک پاجوش کاملاً سالم باشد ولی نهال اصلی دچار مشکل دیگری باشد؛ یا برعکس، یک پاجوش کوچک روی نهالی سالم ایجاد شده باشد.

آیا پاجوش پایه روی باردهی آینده اثر می‌گذارد؟

اگر پاجوش باقی بماند و رشد کند، می‌تواند بخشی از منابع درخت را مصرف کند و از رشد قسمت پیوندک کم کند. UC Master Gardeners نیز بر همین رقابت و کاهش انرژی بخش میوه‌دهنده تأکید می‌کنند.

در بعضی درختان، اگر پاجوش‌ها بسیار قوی باشند، حتی می‌توانند به‌مرور تاج اصلی را تحت فشار قرار دهند.

بنابراین پاجوش پایه را یک شاخه معمولی در نظر نگیرید.

پاجوش پایه و اشتباه در خرید رقم

یکی از خطرهای مهم این است که درخت بعداً بیشتر با ویژگی‌های پایه رشد کند و خریدار تصور کند رقم خریداری‌شده تغییر کرده است.

در نهال پیوندی، میوه مطلوب متعلق به پیوندک است. اگر رشد زیر محل پیوند غالب شود، محصول آن بخش لزوماً همان میوه‌ای نیست که برای آن نهال سفارش داده‌اید.

به همین دلیل نام رقم و پایه باید در فاکتور یا سفارش ثبت شود و محل پیوند هنگام تحویل قابل شناسایی باشد.

اگر قسمت بالای نهال خشک شده و پاجوش پایه سالم است چه کنیم؟

این حالت را با یک پاجوش معمولی اشتباه نگیرید.

اگر پیوندک یا قسمت بالایی نهال از بین رفته باشد و فقط پایه زنده مانده باشد، رشد پایه دیگر صرفاً یک شاخه مزاحم نیست؛ بلکه نشان می‌دهد رقم موردنظر شما احتمالاً زنده نیست.

Penn State Extension برای چنین شرایطی در درختان میوه توصیه می‌کند اگر رشد از زیر محل پیوند باشد و بخش اصلی درخت مرده یا ضعیف شده باشد، جایگزینی درخت مطرح شود.

آیا پاجوش پایه در نهال گواهی‌شده هم ممکن است دیده شود؟

وجود یک پاجوش به‌تنهایی درباره گواهی یا اصالت نهال قضاوت قطعی ایجاد نمی‌کند. یک نهال دارای وضعیت رسمی یا سلامت مناسب نیز ممکن است رشد پایه ایجاد کند.

آنچه مهم‌تر است این است که مشخصات نهال قابل‌پیگیری باشد و رقم و پایه درست شناسایی شوند.

در مورد نهال‌های دارای گواهی سلامت نیز گواهی مشخصاً باید بررسی شود که چه ویژگی یا بیماری‌ای را پوشش می‌دهد و نباید آن را تضمین همه خصوصیات نهال دانست.

پاجوش زیاد در نهالستان چه سؤالی ایجاد می‌کند؟

اگر چند نهال یک رقم و پایه همگی پاجوش زیاد دارند، درباره ویژگی پایه و شرایط تولید سؤال کنید.

اگر فقط یک نهال چنین حالتی دارد و بقیه مشابه آن نیستند، وضعیت همان نهال را دقیق‌تر بررسی کنید.

این مقایسه می‌تواند کمک کند بین ویژگی پایه و یک مشکل موضعی در همان نهال تفاوت بگذارید.

پاجوش پایه را با جوانه زیر محل پیوند اشتباه نگیرید

گاهی تازه‌کارها فکر می‌کنند هر جوانه یا برجستگی زیر محل پیوند یک پاجوش است. اما تا زمانی که از آن رشد واقعی ایجاد نشده، نمی‌توان آن را همانند یک پاجوش بالغ ارزیابی کرد.

محل پیدایش و نوع رشد اهمیت دارد. بهتر است اگر شک دارید، از نهالستان بخواهید نقطه دقیق اتصال پایه و پیوندک را نشان دهد.

آیا نهال دارای پاجوش را بخریم یا نه؟

پاسخ به اندازه و شرایط پاجوش بستگی دارد.

یک پاجوش کوچک و منفرد روی نهالی با پیوند سالم و قسمت بالایی قوی را می‌توان بیشتر در گروه موارد قابل مدیریت قرار داد.

اما پاجوش‌های متعدد و ضخیم، رشد بسیار قوی پایه، ضعف شدید قسمت پیوندک یا آسیب محل پیوند، نیازمند بررسی بیشتر هستند و در بعضی شرایط می‌توانند دلیل مناسبی برای صرف‌نظر از خرید باشند.

در نتیجه، نه «هر پاجوش یعنی نهال خراب» درست است و نه «پاجوش هیچ اهمیتی ندارد».

چگونه نهال دارای پاجوش پایه را پیش از خرید ارزیابی کنیم؟

ابتدا محل پیوند را پیدا کنید و سپس خود پاجوش، قسمت رقم و مشخصات پایه را با هم مقایسه کنید.

• محل پیوند را پیدا کنید: محل اتصال پایه و پیوندک را روی تنه مشخص کنید تا معلوم شود رشد اضافی از زیر آن ایجاد شده یا بالای آن قرار دارد.
• محل پیدایش پاجوش را بررسی کنید: مشخص کنید پاجوش از تنه زیر محل پیوند، طوقه یا ریشه خارج شده است و شدت رشد آن را بررسی کنید.
• وضعیت قسمت بالایی نهال را بررسی کنید: جوانه‌ها، شاخه‌ها و بافت قسمت رقم را بررسی کنید و مطمئن شوید رشد اصلی زنده، سالم و متناسب است.
• رقم و پایه را ثبت کنید: نام دقیق رقم و پایه را از نهالستان دریافت کنید و مطمئن شوید مشخصات نهال پیوندی با سفارش شما یکسان است.
• تعداد و قدرت پاجوش‌ها را مقایسه کنید: یک پاجوش کوچک را از چند پاجوش ضخیم و پرقدرت جدا کنید و در صورت وجود چند نهال مشابه، وضعیت آنها را با هم مقایسه کنید.
• محل پیوند را از نظر آسیب بررسی کنید: ترک، بازشدگی، زخم شدید، تغییر رنگ غیرعادی یا هر نشانه‌ای از ضعف اتصال پایه و پیوندک را بررسی کنید.
• دلیل پاجوش‌دهی را از نهالستان بپرسید: درباره ویژگی پایه، سابقه پاجوش‌دهی و وضعیت همان نهال سؤال کنید و پاسخ را با مشخصات واقعی نهال مقایسه کنید.
• پاجوش را هنگام تحویل علامت‌گذاری کنید: اگر خرید انجام شد، محل پاجوش و وضعیت اولیه آن را ثبت کنید تا بعداً بتوانید رشدهای جدید پایه را از رشد رقم اصلی تشخیص دهید.
• پس از خرید پاجوش‌های پایه را زود مدیریت کنید: رشدهای متعلق به پایه را پیش از ضخیم و پرقدرت شدن حذف کنید و هنگام کار به تنه، طوقه، ریشه و محل پیوند آسیب نزنید.

موارد موردنیاز

• نام دقیق رقم نهال
• نام دقیق پایه نهال
• محل مشخص و قابل مشاهده پیوند
• امکان مشاهده پاجوش و محل پیدایش آن
• بررسی سلامت قسمت بالایی نهال
• بررسی ریشه و طوقه نهال
• اطلاعات سابقه پاجوش‌دهی پایه
• فاکتور یا سفارش ثبت‌شده با مشخصات نهال

چرا ثبت نام پایه برای این موضوع مهم است؟

اگر بعدها پاجوش‌های زیادی از درخت تولید شد، دانستن نام پایه کمک می‌کند بررسی کنید آیا این رفتار با ویژگی پایه ارتباط دارد یا خیر.

برای مثال، Oregon State University میزان پاجوش‌دهی را در برخی پایه‌های گیلاس متفاوت گزارش می‌کند. چنین اطلاعاتی برای باغ تجاری ارزش عملی دارد، چون مدیریت پاجوش می‌تواند بخشی از هزینه نگهداری باشد.

در کنار این موضوع، پایه بر قدرت رشد، اندازه درخت و برخی ویژگی‌های سازگاری نیز اثر می‌گذارد؛ بنابراین ثبت آن در زمان خرید فقط برای حل یک مشکل احتمالی نیست.

آیا پاجوش پایه می‌تواند محل پناه آفت باشد؟

در بعضی سیستم‌های باغی، پاجوش‌های پایه و رشدهای اضافی می‌توانند مدیریت کف باغ را دشوار کنند و در برخی موارد به‌عنوان پناهگاه آفات یا بیماری‌ها مطرح شوند.

Oregon State University این موضوع را در مورد پایه‌های گیلاس مطرح می‌کند و نشان می‌دهد پاجوش‌ها علاوه بر ایجاد مشکل مدیریتی می‌توانند در تعامل با آفات و بیماری‌ها نیز اهمیت پیدا کنند.

بنابراین حذف به‌موقع پاجوش فقط برای زیبایی درخت نیست.

پاجوش پایه و هرس نهال چه ارتباطی دارند؟

پاجوش معمولاً بخشی از هرس شکل‌دهی تاج نیست و نباید مانند یک شاخه معمولی انتخاب و نگهداری شود.

هدف در هرس نهال این است که ساختار اصلی رقم حفظ شود؛ در حالی که رشدهای زیر پیوند متعلق به پایه‌اند و معمولاً باید حذف شوند.

این تفاوت را در زمان نگهداری درخت همیشه در نظر داشته باشید.

اگر پاجوش را قطع کنیم دوباره رشد می‌کند؟

ممکن است، به‌خصوص اگر فقط قسمت بالایی رشد حذف شود و بخش تولیدکننده در پایه یا ریشه باقی بماند.

به همین دلیل مدیریت دقیق محل پیدایش پاجوش اهمیت دارد. البته روش حذف باید با سن درخت، محل رشد و وضعیت ریشه هماهنگ شود.

پاجوش پایه چه زمانی نیاز به بررسی متخصص دارد؟

اگر پاجوش بسیار قوی است، تعداد زیادی پاجوش وجود دارد، قسمت بالایی نهال خشک شده، محل پیوند آسیب دیده یا رشد درخت به‌طور واضح بین پایه و پیوندک نامتناسب است، بهتر است پیش از تصمیم درباره کاشت نهال، تشخیص دقیق‌تری انجام شود.

در شرایطی که احتمال بیماری، ناسازگاری پیوند یا مرگ پیوندک وجود دارد، تشخیص از روی یک علامت به‌تنهایی کافی نیست.

جمع‌بندی؛ پاجوش پایه را نه فوراً رد کنید و نه نادیده بگیرید

وجود پاجوش پایه در نهال پیوندی همیشه به معنی خراب بودن نهال نیست. اگر یک پاجوش کوچک و منفرد روی نهالی با پیوند سالم، قسمت بالایی قوی و مشخصات روشن دیده شود، معمولاً می‌توان آن را به‌عنوان یک رشد قابل مدیریت در نظر گرفت.

اما وقتی پاجوش‌ها متعدد و ضخیم هستند، پایه از قسمت رقم بسیار قوی‌تر رشد کرده، محل پیوند آسیب دیده یا قسمت بالایی نهال خشک و ضعیف شده است، موضوع دیگر فقط یک شاخه اضافی نیست. در چنین شرایطی باید سلامت پیوند، زنده بودن رقم و حتی مناسب بودن خود نهال برای خرید دوباره بررسی شود.

هنگام خرید نهال، محل پیوند را پیدا کنید، نام دقیق رقم و پایه را بگیرید، وضعیت ریشه و تنه را بررسی کنید و پاجوش را در کنار سلامت کلی نهال ارزیابی کنید. اگر خرید برای احداث باغ است، سابقه پاجوش‌دهی پایه نیز می‌تواند یکی از اطلاعات کاربردی برای مدیریت آینده باغ باشد.

در نهال‌یار، انتخاب نهال سالم فقط به ظاهر تاج محدود نمی‌شود؛ ریشه، پایه، محل پیوند و رفتار رشد نهال هم بخشی از تصمیم خرید هستند. بنابراین در برابر یک پاجوش پایه، بهترین واکنش نه ترس و نه بی‌توجهی است؛ ابتدا مشخص کنید این رشد متعلق به کدام بخش نهال است و آیا قسمت اصلی رقم سالم و فعال است. بعد از این بررسی، تصمیم برای خرید، کاشت، نگهداری درخت و برنامه هرس، کود و تغذیه نهال و مدیریت آفات و بیماری‌ها بسیار دقیق‌تر خواهد بود.