سند مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس تدوین شد؛ برنامه احیای بلوط‌های سرسختی

سند مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس تدوین شده است و به گفته معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، پس از طرح در هیئت دولت، به‌زودی توسط معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ خواهد شد. با ابلاغ این سند، اجرای برنامه‌های مدیریت جنگل در قالب طرح‌های جنگل‌داری اجتماعی از سال جاری در دستور کار قرار می‌گیرد.

کامران پورمقدم، معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، روز جمعه در حاشیه هفتمین جشنواره بلوط روستای سرسختی شهرستان شازند، از تدوین این سند خبر داد و بر ضرورت حفاظت از جنگل‌های بلوط زاگرس تأکید کرد.

طرح احیا و حفاظت از جنگل‌های بلوط سرسختی شازند

پورمقدم با اشاره به اهمیت توده جنگلی بلوط روستای سرسختی اظهار کرد که این محدوده، به‌عنوان یکی از توده‌های بلوط زاگرس و به‌صورت منفصل از رویشگاه مادر، در وسعتی بیش از 200 هکتار شناسایی شده و به‌عنوان ذخیره‌گاه جنگلی مورد توجه قرار گرفته است.

به گفته وی، این منطقه برای حفاظت و نگهداری به توجه ویژه نیاز دارد. با پیگیری اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی، طرح ویژه احیا، توسعه و حفاظت از این جنگل‌ها پس از تصویب در کمیته فنی، از محل اعتبارات ملی تأمین اعتبار خواهد شد.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود که ویژگی مهم این طرح، اجرای آن با محوریت و مشارکت جوامع محلی و اهالی روستای سرسختی است؛ مردمی که به گفته وی، برای حفظ جنگل‌های بلوط اهمیت ویژه‌ای قائل هستند. پورمقدم ابراز امیدواری کرد که این طرح بتواند به الگویی موفق برای حفاظت از جنگل‌ها در دیگر مناطق کشور تبدیل شود.

جنگل‌های بلوط چه سهمی از جنگل‌های زاگرس دارند؟

بر اساس اظهارات پورمقدم، جنگل‌های زاگرس در مجموع حدود 6 میلیون هکتار وسعت دارند و 90 درصد این محدوده را توده‌های بلوط تشکیل می‌دهند. وی جنگل‌های بلوط زاگرس را در کنار جنگل‌های شمال کشور از گونه‌ها و رویشگاه‌های شاخص جنگل‌های باستانی ایران دانست و بر ضرورت حمایت همگانی از آنها تأکید کرد.

جنگل‌های بلوط بخشی از میراث طبیعی کشور هستند و حفاظت از آنها مستلزم برنامه‌ریزی متناسب با شرایط هر منطقه است. تدوین سند مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس و پیش‌بینی طرح‌های جنگل‌داری اجتماعی، چارچوبی برای پیگیری این موضوع در سطح مدیریتی فراهم می‌کند؛ با این حال، نتایج اجرایی آن به ابلاغ سند، تأمین اعتبار و نحوه اجرای برنامه‌ها وابسته خواهد بود.

نقش مشارکت جوامع محلی در مدیریت پایدار جنگل‌ها

در طرح پیش‌بینی‌شده برای جنگل‌های بلوط سرسختی، مشارکت اهالی روستا یکی از محورهای اصلی اجرا عنوان شده است. این رویکرد بر حضور جوامع محلی در فرایند حفاظت و احیای منابع طبیعی تأکید دارد و می‌تواند زمینه همکاری بیشتر میان ساکنان منطقه و دستگاه‌های مسئول را فراهم کند.

از نگاه نهال‌یار، حفاظت از درختان و رویشگاه‌های طبیعی زمانی بهتر قابل پیگیری است که برنامه‌های مدیریتی با شرایط بومی منطقه و مشارکت مردم محلی همراه باشند. با این حال، در گزارش منتشرشده جزئیات فنی طرح احیا، زمان‌بندی اجرا و شاخص‌های ارزیابی نتایج آن مشخص نشده است؛ بنابراین، نمی‌توان درباره میزان احیای پیش‌بینی‌شده یا نتایج نهایی طرح قضاوت قطعی کرد.

در مجموع، سند مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس تدوین شده و طبق اعلام معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، پس از طرح در هیئت دولت برای ابلاغ اقدام خواهد شد. هم‌زمان، طرح ویژه احیا، توسعه و حفاظت از توده بلوط سرسختی شازند با وسعت بیش از 200 هکتار، با محوریت مشارکت جوامع محلی و با پیش‌بینی تأمین اعتبار ملی دنبال می‌شود. اجرای مؤثر این برنامه‌ها به طی مراحل اداری، تأمین منابع مالی و تداوم همکاری میان مسئولان و مردم منطقه وابسته است.