اندازه‌گیری باد غالب قبل از احداث باغ، انتخاب محل کاشت

ممکن است زمینی از نظر خاک، آب و آفتاب برای احداث باغ مناسب باشد، اما بادهای شدید یا خشک منطقه در سال‌های بعد به نهال‌ها آسیب بزنند، شاخه‌ها را بشکنند یا باعث ریزش میوه شوند. به همین دلیل، پیش از خرید نهال و احداث باغ باید علاوه بر شرایط خاک و آب، جهت و شدت باد را نیز بشناسید.

برای ارزیابی باد، تنها دانستن اینکه باد بیشتر از کدام سمت می‌وزد کافی نیست. باید بدانید باد غالب در چه فصل‌هایی فعال‌تر است، سرعت معمول آن چقدر است، تندبادهای شدید از کدام جهت می‌آیند و آیا شکل زمین باعث تشدید یا تغییر مسیر باد می‌شود.

منابع ترویجی دانشگاهی مانند Penn State Extension، هنگام انتخاب محل احداث باغ، برخورداری از محافظت مناسب در برابر بادهای غالب را یکی از معیارهای مکانی مطرح می‌کنند. از طرف دیگر، University of California Agriculture and Natural Resources توضیح می‌دهد که بادشکن می‌تواند آسیب باد به گیاهان را کاهش دهد؛ البته طراحی و محل قرارگیری آن اهمیت دارد و در بعضی شرایط، بادشکن ممکن است با درختان باغ برای آب، نور و فضای ریشه رقابت کند.

در این مطلب از نهال‌یار: راهنمای انتخاب نهال و آموزش باغداری و کشاورزی ، یاد می‌گیریم چگونه باد غالب را پیش از کاشت نهال اندازه‌گیری کنیم، اطلاعات را به زبان ساده بخوانیم و از آنها برای انتخاب محل ردیف‌های کاشت، طراحی بادشکن و کاهش آسیب به نهال سالم و درختان آینده باغ استفاده کنیم.

باد غالب چیست و چرا پیش از احداث باغ اهمیت دارد؟

باد غالب جهتی است که باد در یک بازه زمانی مشخص بیشتر از آن می‌وزد. این جهت ممکن است در فصل‌های مختلف تغییر کند؛ بنابراین باد غالب تابستان لزوماً همان باد غالب زمستان نیست.

برای باغدار، سه ویژگی باد اهمیت ویژه‌ای دارد:

• جهت باد: باد معمولاً از کدام سمت به زمین وارد می‌شود؟
• سرعت باد: باد معمولی چقدر شدید است و تندبادها چه سرعتی دارند؟
• زمان وقوع: باد شدید در چه فصل یا مرحله‌ای از رشد درخت بیشتر رخ می‌دهد؟

برای مثال، بادی که هنگام خواب زمستانی می‌وزد ممکن است پیامد متفاوتی نسبت به بادی داشته باشد که هم‌زمان با گلدهی، رشد شاخه‌های جوان یا رسیدن میوه اتفاق می‌افتد.

بنابراین برای انتخاب محل کاشت نهال، بررسی میانگین سالانه به‌تنهایی کافی نیست. بهتر است باد را در ارتباط با فصل رشد و عملیات باغی ارزیابی کنید.

باد چه آسیب‌هایی به نهال و درخت می‌زند؟

باد همیشه زیان‌آور نیست؛ حرکت هوا در شرایط مناسب می‌تواند به تبادل گازها و خشک شدن سطح شاخ‌وبرگ کمک کند. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که سرعت، تداوم یا زمان وقوع باد با شرایط درخت تناسب نداشته باشد.

آسیب به تنه، شاخه و محل پیوند

نهال تازه‌کاشته‌شده هنوز به‌خوبی در خاک مستقر نشده است. باد شدید می‌تواند آن را تکان دهد، اتصال ریشه با خاک را مختل کند یا به تنه و شاخه‌های جوان آسیب بزند.

در درختان بزرگ‌تر نیز باد شدید ممکن است باعث شکستگی شاخه، آسیب به محل اتصال شاخه‌ها و در شرایط نامناسب، خم شدن یا واژگونی درخت شود. بیماری‌های چوبی و ساختار ضعیف تاج می‌توانند آسیب‌پذیری درخت را بیشتر کنند.

خشک شدن سریع‌تر خاک و افزایش نیاز آبی

باد می‌تواند تبادل رطوبت میان برگ و هوای اطراف را افزایش دهد. اگر هم‌زمان هوا گرم و خشک باشد، درخت ممکن است آب بیشتری از دست بدهد؛ به‌خصوص وقتی ریشه هنوز توسعه کافی پیدا نکرده یا خاک ظرفیت نگهداری آب کمی دارد.

به همین دلیل، در مناطق بادخیز باید ویژگی‌های باد را همراه با بافت خاک، کیفیت آب آبیاری و قدرت رشد پایه بررسی کنید.

آسیب به گل و میوه

باد شدید در زمان گلدهی ممکن است شرایط فعالیت حشرات گرده‌افشان را نامطلوب کند. در طول فصل رشد نیز می‌تواند باعث ساییدگی میوه‌ها به شاخه‌ها، ریزش محصول یا دشوار شدن عملیات برداشت شود.

شدت خسارت به گونه، رقم، وضعیت درخت، سرعت باد و مرحله رشد وابسته است؛ بنابراین نباید یک سرعت مشخص را برای همه درختان به‌عنوان مرز قطعی آسیب در نظر گرفت.

روش اول؛ اطلاعات ایستگاه هواشناسی را بررسی کنید

برای شروع، داده‌های ایستگاه هواشناسی نزدیک به زمین را بررسی کنید. اگر امکان دسترسی به اطلاعات چندساله وجود دارد، آنها را به داده یک روز یا یک هفته محدود نکنید.

بهتر است این اطلاعات را استخراج کنید:

• جهت باد در فصل‌های مختلف
• سرعت معمول باد
• سرعت تندبادهای ثبت‌شده
• ماه‌هایی که باد شدید بیشتر رخ می‌دهد
• تفاوت باد در فصل گلدهی، گرمای تابستان و پاییز

اگر گزارش باد به شکل نمودار گل‌باد یا Wind Rose ارائه شده باشد، معمولاً جهت‌های پرتکرار و در بسیاری از نمودارها توزیع سرعت باد نیز مشخص می‌شوند. توضیحات راهنما و واحدهای نمودار را بررسی کنید، چون نوع نمایش در منابع مختلف می‌تواند متفاوت باشد.

باد غالب را با تندباد اشتباه نگیرید

ممکن است یک جهت در بیشتر روزها باد ملایمی داشته باشد، اما شدیدترین تندبادهای منطقه از جهت دیگری وارد شوند. برای انتخاب محل باغ و طراحی بادشکن، هر دو اطلاعات ارزشمندند.

جهت پرتکرار برای شناخت الگوی عمومی باد مفید است؛ اما اگر تندبادهای یک جهت خاص باعث شکستگی شاخه یا خوابیدن نهال‌ها می‌شوند، آن جهت نیز باید در طراحی باغ دیده شود.

روش دوم؛ باد را در خود زمین اندازه بگیرید

داده ایستگاه هواشناسی تصویر کلی منطقه را نشان می‌دهد، اما ممکن است شرایط دقیق قطعه زمین متفاوت باشد. تپه‌ها، دره‌ها، ساختمان‌ها، درختان موجود و گذرگاه‌های طبیعی می‌توانند جهت یا سرعت باد را تغییر دهند.

برای همین، اگر امکان دارد پیش از احداث باغ باد را در چند نقطه زمین بررسی کنید؛ به‌خصوص در ورودی زمین، قسمت‌های باز، نقاط مرتفع و بخش‌هایی که بین دو شیب یا مانع قرار گرفته‌اند.

از بادسنج استفاده کنید

بادسنج سرعت باد را اندازه می‌گیرد. برخی دستگاه‌ها جهت باد را نیز ثبت می‌کنند و بعضی مدل‌ها امکان ثبت خودکار اطلاعات و تندبادها را دارند.

برای بررسی قابل‌اتکاتر، دستگاه را در محلی باز و در ارتفاعی مناسب نصب کنید که درخت، دیوار یا ساختمان نزدیک، جریان هوا را به‌شدت منحرف نکند. ارتفاع و محل نصب باید با هدف اندازه‌گیری و استاندارد دستگاه هماهنگ باشد.

اگر قصد دارید شرایط باد در ارتفاع تاج درختان آینده را بشناسید، لازم است داده‌ها را با توجه به ارتفاع و موانع اطراف تفسیر کنید. اندازه‌گیری نزدیک زمین و اندازه‌گیری بالاتر از آن لزوماً نتیجه یکسانی نمی‌دهد.

اگر بادسنج ندارید، مشاهده میدانی را ثبت کنید

برای بررسی اولیه می‌توانید از نوار پارچه‌ای سبک یا بادنما استفاده کنید تا جهت حرکت هوا را ببینید. این روش برای شناخت تقریبی جهت باد مفید است، اما سرعت باد و شدت تندبادها را به‌صورت قابل‌اعتماد اندازه نمی‌گیرد.

مشاهده را در روزها و ساعت‌های مختلف تکرار کنید و تاریخ، جهت تقریبی، شدت مشاهده‌شده و شرایط هوا را یادداشت کنید. برای تصمیم نهایی درباره سرمایه‌گذاری در باغ تجاری، داده ثبت‌شده بادسنج یا اطلاعات معتبر ایستگاه هواشناسی از مشاهده چشمی دقیق‌تر است.

روش سوم؛ تغییرات باد در طول فصل را بشناسید

یک اندازه‌گیری کوتاه نمی‌تواند نشان دهد زمین شما در تمام سال چه شرایطی دارد. ممکن است تابستان عمدتاً با باد گرم و خشک همراه باشد، اما در پاییز تندبادهایی با جهت متفاوت رخ دهند.

اگر زمان کافی دارید، اندازه‌گیری را در فصل‌های مختلف تکرار کنید. اگر هنوز فرصت ثبت داده در تمام سال را ندارید، از سابقه چندساله ایستگاه هواشناسی کمک بگیرید و اندازه‌گیری محلی را برای بررسی تفاوت‌های زمین به کار ببرید.

در این مرحله باید مشخص کنید کدام باد از نظر کشاورزی مهم‌تر است؛ مثلاً باد گرم هنگام رشد میوه، باد شدید در زمان گلدهی یا باد پاییزی در دوره‌ای که شاخه‌ها و تنه هنوز آسیب‌پذیرند.

چگونه باد غالب را پیش از احداث باغ اندازه بگیریم؟

برای تبدیل اطلاعات باد به تصمیم عملی، ابتدا جهت و شدت باد را مشخص کنید و سپس نتایج را با شکل زمین و نیازهای باغ تطبیق دهید.

• داده ایستگاه هواشناسی را جمع‌آوری کنید: جهت‌های پرتکرار باد، سرعت معمول، تندبادهای مهم و تغییرات فصلی را از اطلاعات ایستگاه نزدیک به زمین استخراج کنید.
• چند نقطه از زمین را انتخاب کنید: نقاط باز، قسمت‌های مرتفع، ورودی زمین و نواحی میان موانع طبیعی یا مصنوعی را برای اندازه‌گیری یا مشاهده انتخاب کنید.
• سرعت و جهت باد را ثبت کنید: در صورت دسترسی از بادسنج مناسب استفاده کنید و تاریخ، ساعت، جهت و سرعت باد را ثبت کنید. اگر فقط بادنما دارید، جهت را یادداشت کنید و سرعت را تخمین قطعی تلقی نکنید.
• تغییرات فصلی و تندبادها را جداگانه بررسی کنید: بادهای معمول را از رخدادهای شدید جدا کنید و مشخص کنید هر کدام در چه فصل و مرحله‌ای از رشد درخت می‌توانند مشکل‌ساز شوند.
• نتایج را روی نقشه باغ وارد کنید: جهت بادهای مهم، نقاطی که باد در آنها تشدید می‌شود و محل موانع موجود را روی نقشه ساده زمین مشخص کنید.
• محل کاشت و نیاز به بادشکن را تعیین کنید: بر اساس داده‌ها، بخش‌های محافظت‌شده‌تر را برای کاشت گونه‌های حساس‌تر بررسی کنید و اگر لازم است، طراحی بادشکن را با توجه به مسیر باد، زهکشی هوا و شرایط باغ انجام دهید.

موارد موردنیاز

• اطلاعات چندساله باد از ایستگاه هواشناسی نزدیک
• بادسنج مناسب یا بادنمای ساده برای بررسی اولیه
• دفتر ثبت تاریخ، ساعت، جهت و شدت مشاهده‌شده باد
• نقشه ساده زمین و محل موانع طبیعی یا مصنوعی
• اطلاعات شیب و ارتفاع بخش‌های مختلف زمین
• اطلاعات اقلیمی و حساسیت گونه و رقم موردنظر به باد
• اطلاعات سیستم آبیاری و شرایط خاک

باد غالب چگونه بر انتخاب محل کاشت اثر می‌گذارد؟

بعد از شناسایی باد، باید نتیجه را به تصمیم مکانی تبدیل کنید. لازم نیست تمام زمین را یکسان ببینید؛ گاهی تفاوت چند بخش از زمین می‌تواند تعیین کند کدام قسمت برای گونه حساس‌تر مناسب‌تر است.

محل‌های در معرض باد مستقیم را مشخص کنید

لبه‌های باز زمین، گذرگاه‌های طبیعی باد و قسمت‌هایی که در معرض جریان شدید قرار دارند ممکن است برای نهال‌های حساس یا مناطق دارای تندباد، ریسک بیشتری داشته باشند.

اگر بخش محافظت‌شده‌تری وجود دارد، آن را از نظر نور، زهکشی و کیفیت خاک نیز بررسی کنید. محافظت در برابر باد نباید باعث شود نهال را در نقطه‌ای کم‌نور، آب‌گرفته یا از نظر خاک نامناسب بکارید.

نقاط دارای تشدید باد را جدی بگیرید

عبور باد از میان دره‌ها، شیارها یا فاصله میان موانع ممکن است در بعضی زمین‌ها جریان موضعی ایجاد کند. دیوارها و سازه‌ها نیز گاهی در پشت خود نواحی گردابه‌ای یا جریان‌های نامنظم ایجاد می‌کنند.

بنابراین اگر باد در یک گوشه زمین به‌طور غیرعادی شدید احساس می‌شود، بررسی را به تمام زمین تعمیم ندهید؛ همان ناحیه را جداگانه ارزیابی کنید.

جهت ردیف‌های باغ را فقط بر اساس باد تعیین نکنید

جهت ردیف‌ها می‌تواند بر کارایی بادشکن، رفت‌وآمد ماشین‌آلات، دریافت نور و مدیریت آبیاری اثر بگذارد. با این حال، نمی‌توان برای همه باغ‌ها گفت ردیف‌ها باید حتماً موازی یا عمود بر باد باشند.

جهت باد غالب بیشتر برای تعیین محل و جهت بادشکن و شناسایی نقاط در معرض باد مستقیم کاربرد دارد. جهت نهایی ردیف‌ها باید با شیب زمین، فرسایش، نور، طراحی سیستم آبیاری، فاصله کاشت و تجهیزات باغ نیز سازگار باشد.

برای نمونه، اگر جهت ردیف‌ها با شیب تند و مسیر رواناب تعارض داشته باشد، انتخاب جهت صرفاً بر اساس باد می‌تواند مشکل فرسایش و حرکت آب را بیشتر کند.

بادشکن چیست و چگونه به باغ کمک می‌کند؟

بادشکن ردیفی از درختان و درختچه‌ها یا یک مانع طراحی‌شده است که برای کاهش سرعت باد و محافظت از محدوده‌ای در باغ استفاده می‌شود.

بادشکن مناسب می‌تواند آسیب به نهال‌ها و شاخه‌ها، تبخیر و خشک شدن سریع خاک و برخی خسارت‌های ناشی از باد را کاهش دهد. با این حال، اثر آن به ارتفاع، طول، تراکم، ساختار و محل قرارگیری بستگی دارد.

University of Minnesota Extension در راهنمای بادشکن‌ها توضیح می‌دهد که ارتفاع، تراکم و طول بادشکن از عناصر اصلی طراحی آن هستند و فاصله محافظت‌شده در پشت بادشکن با ارتفاع آن ارتباط دارد.

بادشکن را نسبت به باد غالب در کدام سمت قرار دهیم؟

اگر هدف، کاهش اثر باد غالب باشد، بادشکن معمولاً در سمت ورود جریان باد قرار می‌گیرد و امتداد آن تا حد امکان عمود بر جهت باد موردنظر طراحی می‌شود.

University of California Agriculture and Natural Resources در راهنمای بادشکن‌های باغی نیز به کاشت بادشکن در زاویه مناسب نسبت به جهت باد غالب اشاره می‌کند.

اما اگر دو جهت باد مهم وجود داشته باشد، یک ردیف بادشکن ممکن است همه نیازها را برطرف نکند. در این شرایط، طراحی باید بر اساس جهت، شدت و زمان وقوع هر باد و محدودیت‌های زمین انجام شود.

بادشکن متراکم همیشه بهتر نیست

یک مانع کاملاً متراکم ممکن است جریان هوا را به‌طور ناگهانی منحرف کند و در بعضی شرایط، آشفتگی جریان در پشت آن ایجاد شود. در مقابل، بادشکن مناسب بخشی از جریان هوا را عبور می‌دهد و سرعت باد را در محدوده‌ای وسیع‌تر کاهش می‌دهد.

میزان تراکم مناسب به هدف طراحی بستگی دارد. بادشکن برای کاهش باد روی درختان میوه، حفاظت از خاک و مدیریت برف ممکن است مشخصات یکسانی نداشته باشد.

بنابراین در انتخاب گونه و فاصله کاشت درختان بادشکن، از نسخه ثابت استفاده نکنید و تراکم را با شرایط محلی و هدف حفاظتی هماهنگ کنید.

فاصله اثر بادشکن را چگونه برآورد کنیم؟

یکی از قواعد تقریبی مورد استفاده در طراحی بادشکن‌ها این است که ارتفاع بادشکن را با حرف H نشان می‌دهند و فاصله کاهش سرعت باد را بر حسب مضربی از همین ارتفاع برآورد می‌کنند. در راهنمای عمومی University of Minnesota Extension، محدوده اثر کاهش باد در پشت بادشکن معمولاً حدود ۱۰ تا ۳۰ برابر ارتفاع آن معرفی شده است.

این عدد یک برآورد عمومی است، نه تضمین عملکرد در هر باغ. نوع بادشکن، تراکم آن، ناهمواری زمین، سرعت و جهت باد و موانع اطراف می‌توانند نتیجه را تغییر دهند.

برای نمونه، اگر بادشکن کوتاه باشد یا در بخشی از طول آن فاصله خالی وجود داشته باشد، نباید انتظار داشت تمام باغ به‌طور یکنواخت محافظت شود.

برای بادشکن چه گونه‌هایی مناسب‌اند؟

انتخاب گونه بادشکن باید با اقلیم، خاک، آب، ارتفاع نهایی درخت و فضای موجود هماهنگ باشد. گونه‌ای که در منطقه شما به‌خوبی رشد نمی‌کند، در بلندمدت یک بادشکن قابل اتکا نخواهد بود.

University of Minnesota Extension توصیه می‌کند هنگام طراحی بادشکن، گونه‌های سازگار با اقلیم و خاک انتخاب شوند و در صورت امکان از ترکیبی از گونه‌ها استفاده شود؛ به این ترتیب از بین رفتن یک گونه لزوماً کل عملکرد حفاظتی بادشکن را از بین نمی‌برد.

با این حال، هر گونه‌ای نباید بدون بررسی وارد کنار باغ شود. سازگاری با شرایط محلی، نیاز آبی، توسعه ریشه، سایه‌اندازی، آفات و بیماری‌های مشترک با محصولات باغی و احتمال رقابت با درختان اصلی باید بررسی شود.

رقابت بادشکن با درختان باغ را فراموش نکنید

درختان بادشکن نیز برای آب، عناصر غذایی و نور به منابع نیاز دارند. اگر خیلی نزدیک به ردیف‌های اصلی کاشته شوند، ممکن است درختان نزدیک بادشکن به علت رقابت ریشه یا سایه، رشد کمتری داشته باشند.

University of California Agriculture and Natural Resources هشدار می‌دهد که در مناطقی با بادهای کم‌تکرار، بادشکن حتی می‌تواند برای ردیف‌های نزدیک خود نامطلوب باشد، زیرا با درختان محصول برای آب، کود و فضای ریشه رقابت می‌کند.

بنابراین هدف، بیشترین تعداد درخت در اطراف باغ نیست؛ هدف ایجاد حفاظتی است که سود آن از رقابت و هزینه نگهداری بیشتر باشد.

بادشکن را طوری طراحی کنید که زهکشی هوای سرد مختل نشود

در مناطق مستعد یخبندان، جریان هوای سرد نیز بخشی از طراحی محل باغ است. گاهی قرار دادن مانع نامناسب در مسیر حرکت هوای سرد می‌تواند باعث تجمع هوای سرد در پایین‌دست یا بخش‌هایی از زمین شود.

به‌ویژه در زمین‌های شیب‌دار، لازم است جهت شیب و مسیر طبیعی خروج هوای سرد را بشناسید. بادشکن نباید بدون بررسی این مسیر طراحی شود؛ زیرا هدف کاهش آسیب باد نباید به افزایش خطر تجمع هوای سرد منجر شود.

آیا می‌توان گونه‌های حساس به باد را در بخش محافظت‌شده کاشت؟

بله، اگر بخش محافظت‌شده از نظر نور، خاک، آب و زهکشی نیز مناسب باشد. در برخی باغ‌ها، چیدمان چندگونه‌ای می‌تواند به استفاده بهتر از شرایط مختلف زمین کمک کند.

با این حال، گونه حساس را فقط بر اساس وجود بادشکن انتخاب نکنید. سازگاری رقم، پایه، شرایط سرمایی و نیاز آبی همچنان باید بررسی شوند.

در زمان خرید نهال، اگر زمین شما بادخیز است، بهتر است درباره حساسیت گونه و رقم موردنظر به باد شدید، شکستگی شاخه و خشک شدن ناشی از باد سؤال کنید.

برای نهال‌های جوان چه مراقبتی در برابر باد لازم است؟

نهال در سال اول هنوز به‌خوبی مستقر نشده است. در شرایط بادخیز، قیم‌گذاری مناسب می‌تواند به جلوگیری از آسیب کمک کند، اما بستن بیش از حد تنه به قیم نیز مطلوب نیست.

UC IPM توصیه می‌کند اگر گیاه در سال نخست رشد به قیم نیاز دارد، قیم‌گذاری به شکلی انجام شود که تنه امکان حرکت کنترل‌شده داشته باشد و بتواند استحکام طبیعی خود را توسعه دهد.

همچنین پس از بادهای شدید، تنه، محل پیوند، شاخه‌ها، ریشه و وضعیت قیم را بررسی کنید و در صورت جابه‌جایی نهال، علت را مشخص کنید تا فقط به محکم کردن مجدد آن اکتفا نشود.

باد غالب در انتخاب پایه و رقم چه نقشی دارد؟

باد به‌تنهایی پایه را مشخص نمی‌کند، اما در کنار سایر شرایط می‌تواند معیار انتخاب را تغییر دهد.

برای نهال‌های پیوندی، باید رقم و پایه را در کنار هم بررسی کنید. قدرت رشد پایه، اندازه نهایی درخت، ساختار تاج، مقاومت شاخه‌ها، کیفیت ریشه و نیاز به قیم ممکن است بر میزان آسیب‌پذیری درخت در برابر باد اثر بگذارد.

اگر بادهای شدید مکررند، یک رقم با تاج بسیار گسترده یا شاخه‌های شکننده ممکن است به مدیریت متفاوتی نسبت به رقم دیگر نیاز داشته باشد. این موضوع را باید با اطلاعات معتبر همان گونه و رقم و تجربه باغ‌های مشابه بررسی کرد.

باد را همراه با خاک و آب ارزیابی کنید

بادخیزی در زمینی با خاک عمیق و رطوبت مناسب می‌تواند پیامد متفاوتی نسبت به زمینی با خاک کم‌عمق و کم‌آب داشته باشد.

باد ممکن است نیاز آبی را بیشتر کند، اما اگر آب محدود باشد یا ریشه فضای کمی برای گسترش داشته باشد، نهال سریع‌تر دچار تنش می‌شود. همچنین در خاک خیس یا کم‌زهکش، ریشه ممکن است توان کافی برای تثبیت درخت را نداشته باشد.

بنابراین پیش از احداث باغ، اطلاعات باد را در کنار نتایج آزمایش خاک و آب قرار دهید و برنامه آبیاری، انتخاب پایه و محل کاشت را هماهنگ کنید.

چگونه محل کاشت را بعد از بررسی باد نهایی کنیم؟

پس از اندازه‌گیری، نقشه‌ای ساده از زمین تهیه کنید. در آن، جهت باد غالب، جهت تندبادهای شدید، موانع موجود، شیب، نقاط آب‌گرفته و نواحی محافظت‌شده را مشخص کنید.

سپس محل احتمالی ردیف‌های اصلی، بادشکن و مسیر حرکت تجهیزات را تعیین کنید. اگر یک بخش در معرض باد مستقیم است، بررسی کنید آیا می‌توان با بادشکن مناسب یا تغییر چیدمان، ریسک را کاهش داد؛ بدون اینکه نور، زهکشی یا عبور هوای سرد مختل شود.

اگر باد از چند جهت مهم می‌وزد یا زمین ناهمواری دارد، بهتر است قبل از اجرای بادشکن دائمی از متخصص محلی کشاورزی یا طراحی باغ کمک بگیرید. هزینه اصلاح اشتباه بادشکن پس از استقرار آن می‌تواند قابل توجه باشد.

بعد از کاشت هم اطلاعات باد را ثبت کنید

ارزیابی باد به زمان احداث باغ محدود نمی‌شود. بعد از کاشت، رخدادهای مهم باد را همراه با خسارت احتمالی ثبت کنید؛ برای مثال شکستگی شاخه، خم شدن نهال، ریزش میوه یا خشک شدن حاشیه برگ‌ها.

در چند فصل می‌توانید متوجه شوید آیا باد غالبی که پیش از کاشت شناسایی کرده‌اید، واقعاً عامل اصلی خسارت است یا تندبادهای یک جهت دیگر اهمیت بیشتری دارند.

این اطلاعات در برنامه نگهداری درخت، هرس، قیم‌گذاری و مدیریت آفات و بیماری‌ها نیز کاربرد دارد؛ زیرا زخم‌های ناشی از شکستگی می‌توانند راه ورود برخی عوامل بیماری‌زا باشند.

جمع‌بندی؛ باد غالب را اندازه بگیرید، نه اینکه فقط حدس بزنید

برای انتخاب محل کاشت پیش از احداث باغ، جهت باد غالب، سرعت معمول، تندبادها و تغییرات فصلی را بررسی کنید. از داده‌های ایستگاه هواشناسی برای شناخت الگوی منطقه کمک بگیرید و در صورت امکان با بادسنج، شرایط واقعی بخش‌های مختلف زمین را بسنجید.

سپس بررسی کنید بادهای مهم از کدام سمت وارد می‌شوند، کدام قسمت زمین بیشتر در معرض جریان شدید است و آیا بادشکن می‌تواند بدون ایجاد رقابت شدید، سایه نامناسب یا اختلال در خروج هوای سرد، حفاظت مناسبی فراهم کند.

در زمان خرید نهال نیز حساسیت گونه، رقم و پایه را به باد، قدرت رشد، وضعیت تاج و نیاز به قیم در نظر بگیرید. باد به‌تنهایی تعیین‌کننده انتخاب نهال نیست، اما می‌تواند انتخاب محل کاشت و طراحی باغ را به‌طور جدی تغییر دهد.

در نهال‌یار، انتخاب نهال از شناخت واقعی زمین آغاز می‌شود و تا کاشت، احداث باغ، نگهداری درخت، هرس، کود و تغذیه و مدیریت آفات و بیماری‌ها ادامه دارد. اگر باد غالب را پیش از کاشت بشناسید، می‌توانید محل ردیف‌ها، نیاز به بادشکن و روش استقرار نهال را آگاهانه‌تر طراحی کنید و ریسک بخشی از خسارت‌های سال‌های آینده را کاهش دهید.