میراث طبیعی کرمانشاه؛ ثبت ملی 51 اثر و درختان کهنسال 1000 ساله
تاریخ انتشار : 10:36 1405/07/23
ثبت ملی 51 میراث طبیعی در کرمانشاه؛ درختان کهنسال در صدر آثار
مسئول ثبت میراث طبیعی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه اعلام کرد که تاکنون 51 میراث طبیعی کرمانشاه در فهرست میراث طبیعی ملی ایران به ثبت رسیده است. به گفته مسلم کرمی، بیشترین آثار ثبت‌شده استان در گروه درختان کهنسال، چشمه‌ها و سراب‌ها قرار دارند و قدمت درختان کهنسال ثبت‌شده در این منطقه بین 400 تا 1000 سال برآورد شده است.
کرمی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی استان اظهار کرد که مجموعه‌ای از غارها، چشمه‌ها، آبشارها، کوه‌ها و درختان کهنسال در فهرست میراث طبیعی کشور ثبت شده‌اند. این آثار بخشی از تنوع طبیعی کرمانشاه را تشکیل می‌دهند و ثبت آن‌ها با هدف افزایش توجه به حفاظت از این دارایی‌های طبیعی انجام می‌شود.
کهنسال‌ترین درخت ثبت ملی‌شده کرمانشاه چند سال قدمت دارد؟
به گفته مسئول ثبت میراث طبیعی استان، قدیمی‌ترین درختان ثبت ملی‌شده کرمانشاه، مجموعه درختان گردو سیاه‌دانه در شهرستان دالاهو هستند که قدمت آن‌ها حدود 1000 سال برآورد شده است.
کرمی تعداد درختان و مجموعه درختان کهنسال ثبت ملی‌شده استان را 20 مورد اعلام کرد و افزود که قدمت این آثار بین 400 تا 1000 سال است. این درختان به دلیل ویژگی‌هایی مانند قدمت بالا و ارزش طبیعی، در شمار آثار شاخص استان قرار گرفته‌اند.
کدام آثار طبیعی کرمانشاه در فهرست ملی ثبت شده‌اند؟
مسئول ثبت میراث طبیعی استان کرمانشاه، غار قوری‌قلعه، درخت رحمت طاق‌بستان، سراب نیلوفر، آبشار پیران، سراب بیستون، چشمه بل، دربند صحنه، کوه سهیل، درختان کهنسال، سراب قره‌بلاغ، سراب گرم و تنگ گولم گیلانغرب را از جمله آثار طبیعی ثبت‌شده استان معرفی کرد.
به گفته کرمی، کوه‌هایی مانند سهیل، پرآو و شاهو نیز در فهرست آثار طبیعی ثبت ملی قرار دارند. وی با اشاره به ویژگی‌های این کوه‌ها توضیح داد که بخش‌هایی از آن‌ها همچنان بکر باقی مانده‌اند، فعالیت معدنی در آن‌ها انجام نشده و از تنوع بالای گونه‌های گیاهی و جانوری برخوردارند.
معیارهای ثبت ملی میراث طبیعی چیست؟
کرمی با اشاره به ضوابط ثبت میراث طبیعی توضیح داد که آثار واجد شرایط باید ویژگی‌های مشخصی داشته باشند. برای نمونه، درختان مورد بررسی برای ثبت ملی باید از شاخص‌هایی مانند سلامت، بومی‌بودن و قدمت بالا برخوردار باشند.
به گفته وی، در سطح کشور 33 عنوان برای ثبت میراث طبیعی در نظر گرفته شده است که جنگل، دریاچه، مرتع، دره، غار، چشمه، رودخانه، تپه، گونه‌های جانوری در معرض خطر و درخت کهنسال از جمله آن‌ها هستند. در کرمانشاه، حدود 20 عنوان از این دسته‌بندی‌ها وجود دارد؛ در حالی که مواردی مانند جزایر و کوه‌های آتشفشانی در این استان وجود ندارند.
سه پرونده جدید برای ثبت درختان کهنسال کرمانشاه
مسئول ثبت میراث طبیعی استان با اشاره به محدودیت‌های موجود در روند ثبت آثار گفت که هر سال معمولاً سه تا پنج اثر از کرمانشاه در فهرست میراث طبیعی ملی ثبت می‌شود.
به گفته کرمی، سه پرونده برای ثبت ملی درختان کهنسال استان در سال جاری تدوین شده است:
- درختان توت کهنسال سرآسیاب صحنه
- درخت چنار کهنسال دار صیفور کنگاور
- درخت بنه کهنسال کلاه‌دراز گیلانغرب
این موارد در مرحله تدوین پرونده برای ثبت ملی قرار دارند و در گزارش، ثبت نهایی آن‌ها اعلام نشده است.
ثبت ملی چه نقشی در حفاظت از درختان کهنسال دارد؟
کرمی تأکید کرد که ثبت میراث طبیعی می‌تواند به افزایش حفاظت از این آثار کمک کند. وی با اشاره به تجربه سال‌های گذشته گفت که ثبت ملی برخی درختان کهنسال استان با افزایش توجه به حفاظت از آن‌ها همراه بوده است.
از منظر نگهداری درختان و مدیریت منابع طبیعی، شناسایی و ثبت درختان کهنسال می‌تواند زمینه توجه بیشتر به ارزش‌های طبیعی و تاریخی آن‌ها را فراهم کند. بااین‌حال، ثبت ملی به‌تنهایی جایگزین اقدامات مستمر حفاظتی و بررسی وضعیت سلامت درختان نیست. در مجموع، ثبت 51 میراث طبیعی در کرمانشاه و تدوین سه پرونده جدید، بیانگر ادامه روند شناسایی و حفاظت از آثار طبیعی استان است؛ روندی که در آن درختان کهنسال با قدمت چندصدساله تا حدود یک هزاره، جایگاه ویژه‌ای دارند.