قیمت خرید تضمینی گندم؛ اختلاف بر سر نرخ نهایی

قیمت خرید تضمینی گندم هنوز نهایی نشده است

با گذشت سه هفته از آغاز سال زراعی جدید، دولت و تشکل‌های صنفی بخش کشاورزی هنوز درباره قیمت نهایی خرید تضمینی گندم به توافق نرسیده‌اند. عطالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران، با اعلام این موضوع از ادامه اختلاف‌ها بر سر نرخ پیشنهادی خبر داد و تأکید کرد که تعیین به‌موقع قیمت می‌تواند در تصمیم‌گیری کشاورزان برای کشت گندم نقش مهمی داشته باشد.

هاشمی روز چهارشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا اظهار کرد که تعیین قیمت گندم و محصولات اساسی بر عهده شورای قیمت‌گذاری و اتخاذ سیاست‌های حمایتی محصولات اساسی کشاورزی است. به گفته وی، این شورا سه نماینده دولت شامل وزیر امور اقتصادی و دارایی، وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه و همچنین 6 نفر از نمایندگان تشکل‌ها و خبرگان بخش کشاورزی را دربر می‌گیرد.

اختلاف دولت و بخش کشاورزی بر سر قیمت هر کیلوگرم گندم

رئیس بنیاد ملی گندمکاران اعلام کرد که تاکنون چند جلسه کمیسیون تخصصی و یک جلسه شورای قیمت‌گذاری برای تعیین نرخ خرید تضمینی گندم برگزار شده است، اما توافق نهایی حاصل نشده است.

به گفته هاشمی، در جلسه اخیر شورای قیمت‌گذاری، دولت بر تعیین نرخ 60 هزار تومان برای هر کیلوگرم گندم اصرار داشته؛ پیشنهادی که مورد پذیرش نمایندگان بخش کشاورزی قرار نگرفته و جلسه بدون نتیجه پایان یافته است. وی همچنین اظهار کرد که به نظر می‌رسد دولت قصد دارد گندم را پایین‌تر از نرخ منطقی خریداری کند؛ برداشتی که از سوی رئیس بنیاد ملی گندمکاران مطرح شده است.

چرا نرخ‌های 85 و بیش از 95 هزار تومان مطرح شده‌اند؟

هاشمی با اشاره به هزینه واردات گندم گفت که بر اساس گزارش‌های مورد استناد او، دولت برای واردات هر تن گندم 355 دلار هزینه کرده است. وی با محاسبه این رقم بر مبنای نرخ ارز فعلی در زمان اظهارنظر، هزینه واردات هر کیلوگرم گندم را بیش از 95 هزار تومان برآورد کرد.

رئیس بنیاد ملی گندمکاران همچنین اعلام کرد که مرکز پژوهش‌های اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، قیمت 85 هزار تومان برای خرید هر کیلوگرم گندم تولید داخل را پیشنهاد کرده است. به این ترتیب، در اظهارات مطرح‌شده سه رقم اصلی دیده می‌شود: نرخ 60 هزار تومانی مورد تأکید دولت، پیشنهاد 85 هزار تومانی مرکز پژوهش‌های اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی و برآورد بیش از 95 هزار تومانی برای هزینه واردات به روایت هاشمی.

این ارقام مبنای اختلاف بر سر قیمت‌گذاری هستند و هیچ‌یک در گزارش به‌عنوان نرخ نهایی مصوب خرید تضمینی معرفی نشده‌اند. هزینه واردات نیز برآورد اعلام‌شده از سوی رئیس بنیاد ملی گندمکاران است و مقایسه دقیق آن با قیمت خرید داخلی به بررسی زمان محاسبه، نرخ ارز و سایر مؤلفه‌های هزینه نیاز دارد.

تأخیر در تعیین قیمت چه تأثیری بر کشت گندم دارد؟

هاشمی خواستار تسریع در تعیین نرخ خرید تضمینی گندم با توجه به آغاز سال زراعی شد. به گفته وی، فصل زراعی در استان‌های شمال‌غرب کشور از حدود یک ماه پیش آغاز شده و آمارهای اولیه از کاهش 15 تا 20 درصدی سطح زیرکشت گندم در این مناطق نسبت به مدت مشابه سال گذشته حکایت دارد.

رئیس بنیاد ملی گندمکاران هشدار داد که در صورت ادامه اختلاف‌ها و تعیین قیمت پایین برای خرید تضمینی، احتمال کاهش بیشتر سطح زیرکشت گندم وجود دارد. به اعتقاد وی، در چنین شرایطی دولت ناچار خواهد شد بخشی از نیاز کشور به این محصول را از طریق واردات تأمین کند.

کاهش سطح زیرکشت اعلام‌شده در این گزارش، بر اساس آمارهای اولیه مورد اشاره هاشمی است و به‌تنهایی میزان نهایی تولید گندم را مشخص نمی‌کند. مقدار محصول تولیدشده علاوه بر سطح کشت، به عوامل دیگری نیز وابسته است که این گزارش درباره آن‌ها اطلاعاتی ارائه نمی‌دهد.

چرا اعلام به‌موقع نرخ تضمینی برای گندمکاران اهمیت دارد؟

قیمت خرید تضمینی یکی از اطلاعات مهم برای برنامه‌ریزی اقتصادی کشاورزان در آغاز فصل کشت است. روشن‌شدن نرخ نهایی به گندمکاران کمک می‌کند درآمد احتمالی محصول را در کنار هزینه‌های تولید ارزیابی کنند و درباره تخصیص زمین به گندم یا سایر محصولات تصمیم بگیرند.

در مجموع، اختلاف بر سر نرخ خرید تضمینی گندم همچنان ادامه دارد و جلسه اخیر شورای قیمت‌گذاری بدون توافق پایان یافته است. در شرایطی که فصل کشت در برخی مناطق آغاز شده و گزارش‌ها از کاهش اولیه سطح زیرکشت حکایت دارند، تعیین نرخ نهایی و اعلام آن در زمان مناسب می‌تواند در برنامه‌ریزی کشاورزان و سیاست‌گذاری تأمین گندم اهمیت داشته باشد. بااین‌حال، تا زمان تصویب و اعلام رسمی نرخ، قیمت‌های مطرح‌شده باید پیشنهادها و مواضع اعلامی طرف‌های مختلف تلقی شوند، نه قیمت قطعی خرید تضمینی.