پرشاخه شدن نهال (درخت) انگور؛ علت افت کیفیت خوشه و راهکارها

اگر تاک انگور شما شاخه‌های بلند و فراوان تولید می‌کند اما خوشه‌ها در میان انبوه برگ‌ها پنهان مانده‌اند، ممکن است با یک مشکل مهم در مدیریت باغ روبه‌رو باشید: رشد رویشی بیش از حد و تاج متراکم انگور. در چنین وضعیتی، انرژی زیادی صرف تولید شاخه و برگ می‌شود، نور کمتری به بخش داخلی تاج می‌رسد و عبور هوا در اطراف خوشه‌ها کاهش پیدا می‌کند. نتیجه می‌تواند دیرتر رسیدن میوه، ناهماهنگی در رنگ و کیفیت حبه‌ها و افزایش خطر برخی بیماری‌های خوشه باشد.

البته پرشاخه بودن به‌تنهایی نشانه نامناسب بودن تاک نیست. انگور برای تولید محصول به سطح برگ کافی نیاز دارد و شاخه‌های سالم بخش مهمی از فرایند فتوسنتز را انجام می‌دهند. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که تعداد و طول شاخه‌ها از ظرفیت سیستم تربیت و فضای رشد تاک بیشتر شود و برگ‌های اضافی، خوشه‌ها و بخش‌های داخلی تاج را بیش از حد سایه بیندازند.

منابع ترویجی دانشگاه‌هایی مانند North Carolina State University و Penn State نشان می‌دهند که مدیریت تاج انگور بر میزان نورگیری، جریان هوا، دسترسی به خوشه‌ها و شرایط رشد و رسیدن میوه اثر دارد. بنابراین برای اصلاح وضعیت، نباید تنها به هرس شدید متوسل شوید؛ ابتدا باید علت رشد زیاد را پیدا کنید و سپس شاخه‌ها، برگ‌ها، آب و تغذیه را متناسب با رقم و شرایط باغ تنظیم کنید.

در این مطلب از نهال‌یار ، وب‌سایت آموزشی باغداری و کشاورزی بررسی می‌کنیم که چرا تاک انگور بیش از حد پرشاخه می‌شود، از کجا بفهمیم تاج واقعاً متراکم است و چگونه بدون تضعیف تاک یا آسیب زدن به خوشه‌ها، کیفیت محصول را بهبود دهیم.

۱. تاج متراکم چگونه کیفیت خوشه انگور را کاهش می‌دهد؟

وقتی شاخه‌ها و برگ‌ها روی هم قرار می‌گیرند، بخش بیرونی تاج نور بیشتری دریافت می‌کند، اما خوشه‌های پنهان در مرکز یا قسمت‌های پایین تاک ممکن است در سایه باقی بمانند. در نتیجه، شرایط نوری و دمایی در بخش‌های مختلف یک بوته یکسان نخواهد بود.

میزان اثر این وضعیت به رقم، هدف تولید، شرایط اقلیمی و نوع تربیت تاک بستگی دارد. در ارقام انگور قرمز، نورگیری مناسب می‌تواند در تشکیل رنگدانه‌های پوست نقش داشته باشد؛ در انگورهای دیگر نیز سایه بیش از حد ممکن است رسیدگی، قند، اسیدیته یا ترکیبات عطر و طعم را تحت تأثیر قرار دهد.

تراکم زیاد شاخه‌ها علاوه بر نور، جریان هوا را هم محدود می‌کند. پس از بارندگی یا آبیاری بارانی، قسمت‌های داخلی تاج ممکن است دیرتر خشک شوند. رطوبت ماندگارتر و دسترسی دشوارتر محلول‌پاشی به خوشه‌ها می‌تواند مدیریت بیماری‌های قارچی را پیچیده کند.

با این حال، هدف نباید باز کردن کامل تاج باشد. در اقلیم‌های بسیار گرم و آفتابی، قرار گرفتن ناگهانی خوشه‌ها در معرض آفتاب شدید می‌تواند خطر آفتاب‌سوختگی حبه انگور را افزایش دهد. بنابراین مدیریت مناسب، ایجاد توازن میان نور کافی و محافظت از خوشه است.

۲. علت اول؛ مصرف بیش از نیاز کود نیتروژن

یکی از دلایل مهم پرشاخه شدن تاک انگور، دسترسی بیش از نیاز به نیتروژن است. این عنصر برای رشد برگ و شاخه ضروری است، اما مصرف بیش از مقدار موردنیاز می‌تواند رشد رویشی را تشدید کند.

نشانه‌های احتمالی شامل شاخه‌های بسیار بلند، برگ‌های درشت و سبز تیره و افزایش تراکم تاج است. این علائم به‌تنهایی کمبود یا زیادی نیتروژن را اثبات نمی‌کنند، اما اگر همزمان با کوددهی سنگین دیده شوند، بررسی برنامه تغذیه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

راهنمای تغذیه تاک انگور از Oregon State University تأکید می‌کند که وضعیت نیتروژن باید با قدرت رشد، ویژگی‌های ظاهری تاک و نتایج آزمایش بافت گیاه ارزیابی شود. افزودن نیتروژن به تاکی که از قبل رشد رویشی قوی دارد، بدون شواهد کافی توصیه نمی‌شود.

چرا کوددهی بیشتر لزوماً محصول بهتری نمی‌دهد؟

اگر تاک از قبل شاخه‌های فراوان دارد، افزایش کود نیتروژنی ممکن است به تولید شاخه و برگ بیشتری منجر شود، بدون آنکه کیفیت محصول به همان نسبت افزایش پیدا کند.

تراکم بالاتر تاج می‌تواند نورگیری خوشه‌ها را محدود کند و رسیدگی را به تأخیر بیندازد. بنابراین پیش از افزایش کود و تغذیه، وضعیت واقعی رشد، آزمایش خاک و در صورت نیاز آزمایش برگ یا دمبرگ را بررسی کنید.

۳. علت دوم؛ آبیاری بیش از نیاز تاک

آب برای رشد انگور ضروری است، اما آبیاری باید با نیاز واقعی تاک، مرحله رشد، نوع خاک، دما و بارندگی هماهنگ باشد. در بعضی باغ‌ها، آبیاری بیش از نیاز همراه با تغذیه فراوان می‌تواند رشد شاخه‌ها را تقویت کند.

اگر خاک در بیشتر روزها بیش از حد مرطوب می‌ماند، پیش از افزایش زمان یا دفعات آبیاری وضعیت رطوبت ناحیه ریشه و زهکشی را بررسی کنید. خاک‌های مختلف ظرفیت نگهداری آب یکسانی ندارند و برنامه‌ای که برای خاک سبک مناسب است ممکن است در خاک سنگین باعث ماندگاری رطوبت شود.

از طرف دیگر، نباید برای متوقف کردن رشد تاک، آبیاری را ناگهان و به‌شدت کاهش دهید. کم‌آبی شدید در زمان‌های حساس رشد و رسیدن میوه نیز می‌تواند به برگ و حبه آسیب بزند. هدف، آبیاری متناسب با نیاز تاک است، نه ایجاد تنش عمدی برای کنترل شاخه‌ها.

۴. علت سوم؛ باقی ماندن جوانه‌ها و شاخه‌های بیش از ظرفیت تاج

اگر در هرس زمستانه تعداد زیادی جوانه بارور باقی بماند، در بهار شاخه‌های فراوانی رشد می‌کنند. در شرایطی که تاک قدرت رشد بالایی دارد، این شاخه‌ها ممکن است تاج را خیلی زود متراکم کنند.

البته شدت هرس زمستانه نیز باید متناسب با رقم، سیستم تربیت، قدرت رشد و هدف تولید باشد. هرس بیش از حد شدید در بعضی شرایط می‌تواند رشد شاخه‌های باقیمانده را تقویت کند؛ بنابراین صرفاً کم کردن تعداد شاخه‌ها بدون توجه به وضعیت تاک، راهکار کاملی نیست.

Penn State Extension توضیح می‌دهد که تنک کردن شاخه‌های اضافی در اوایل فصل رشد، تراکم تاج را کاهش می‌دهد و می‌تواند دسترسی نور و جریان هوا را بهبود بخشد. در این عملیات باید شاخه‌های لازم برای حفظ ساختار تاک و تشکیل محصول مناسب باقی بمانند.

۵. علت چهارم؛ رقم یا پایه با قدرت رشد زیاد

همه تاک‌های انگور قدرت رشد یکسانی ندارند. بعضی رقم‌ها عادت رشد قوی‌تری دارند و برخی پایه‌ها نیز می‌توانند بر قدرت رشد پیوندک تأثیر بگذارند. بنابراین اگر تاک شما به‌طور مداوم رشد بسیار زیادی دارد، باید ویژگی ژنتیکی آن را هم بررسی کنید.

این موضوع به‌ویژه هنگام خرید نهال انگور یا احداث باغ جدید اهمیت دارد. اگر رقم با قدرت رشد بالا برای فضای محدود یا سیستم تربیت نامناسب انتخاب شود، حتی با مدیریت درست نیز ممکن است به کنترل شاخه‌های بیشتری نیاز داشته باشد.

در تاک‌های پیوندی، نام دقیق پایه و رقم را ثبت کنید. پایه را نباید صرفاً براساس برچسب «قوی» یا «ضعیف» انتخاب کرد؛ سازگاری با خاک، آب، اقلیم، هدف تولید و سیستم تربیت نیز مهم است.

۶. علت پنجم؛ سیستم تربیت و فاصله کاشت نامتناسب

تاک انگور به سیستم نگهدارنده و تربیت مناسب نیاز دارد تا شاخه‌ها و خوشه‌ها در فضای قابل مدیریت قرار گیرند. اگر فاصله کاشت کم باشد یا داربست و سیم‌ها با عادت رشد رقم هماهنگ نباشند، شاخه‌ها ممکن است روی هم بیفتند و نورگیری داخلی کاهش پیدا کند.

برای مثال، سیستم تربیت عمودی شاخه‌ها را در یک سطح نگه می‌دارد، در حالی که بعضی سیستم‌های دیگر برای تاج‌های گسترده‌تر طراحی شده‌اند. انتخاب سیستم باید با عادت رشد رقم، قدرت تاک، فضای بین ردیف‌ها و روش برداشت هماهنگ باشد.

University of Minnesota Extension نیز در آموزش تربیت تاک، قدرت رشد، عادت رشد رقم و طراحی داربست را از عوامل مهم انتخاب سیستم تربیت معرفی می‌کند.

۷. علت ششم؛ مدیریت نکردن شاخه‌های فرعی و برگ‌های اطراف خوشه

با رشد شاخه اصلی، شاخه‌های فرعی نیز ممکن است ظاهر شوند. اگر این شاخه‌ها و برگ‌ها بیش از ظرفیت تاج باقی بمانند، قسمت میوه‌دهی زیر پوشش متراکم قرار می‌گیرد.

در چنین شرایطی ممکن است خوشه‌ها به سختی دیده شوند، هوای کمی در اطراف آنها جریان داشته باشد و خشک شدن برگ و میوه پس از بارندگی طولانی شود.

مدیریت شاخه‌های فرعی و حذف انتخابی برگ‌های اطراف خوشه می‌تواند به بهبود نورگیری کمک کند؛ اما زمان و شدت این عملیات اهمیت زیادی دارد. در مناطق گرم و آفتابی، حذف زیاد برگ در یک نوبت ممکن است میوه‌ای را که تا آن زمان در سایه رشد کرده، ناگهان در معرض آفتاب شدید قرار دهد.

از کجا بفهمیم تاج انگور واقعاً بیش از حد متراکم است؟

پیش از شروع هرس سبز، چند نشانه را بررسی کنید:

• خوشه‌ها از بیرون تاج به سختی دیده می‌شوند.
• شاخه‌ها و برگ‌ها روی یکدیگر انباشته شده‌اند.
• قسمت داخلی تاج نور کمی دریافت می‌کند.
• بعد از بارندگی، خوشه‌ها و برگ‌های داخلی دیر خشک می‌شوند.
• برخی خوشه‌ها به‌طور واضح دیرتر از خوشه‌های دیگر می‌رسند.
• شاخه‌های فرعی فراوانی در ناحیه میوه‌دهی وجود دارد.
• بازرسی خوشه‌ها، برداشت و انجام عملیات باغی دشوار شده است.

وجود یک نشانه به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست. برای مثال، ناهماهنگی رسیدگی می‌تواند از باردهی بیش از حد، کمبود آب، بیماری یا تفاوت نور و دما نیز ناشی شود. بهتر است چند نشانه را در کنار هم بررسی کنید.

تاج متعادل چه وضعیتی دارد؟

تاج متعادل به معنی تعداد کم برگ یا شاخه‌های کوتاه نیست. تاک برای تولید قند و رساندن آن به حبه‌ها به سطح برگ کافی نیاز دارد.

هدف این است که شاخه‌ها فضای کافی داشته باشند، برگ‌های سالم نور دریافت کنند و خوشه‌ها در محدوده‌ای قرار بگیرند که هم هوا در آن جریان داشته باشد و هم در صورت نیاز از آفتاب شدید محافظت شوند.

در مدیریت تاج، بهتر است به‌جای یکسان‌سازی ظاهری همه تاک‌ها، قدرت رشد و نیاز هر ردیف را در نظر بگیرید. تاک‌های بسیار قوی ممکن است به تنک کردن شاخه بیشتری نیاز داشته باشند، در حالی که تاک ضعیف را نباید با حذف گسترده برگ‌ها بیشتر تضعیف کرد.

پیش از اصلاح تاج، علت رشد زیاد را پیدا کنید

اگر فقط شاخه‌ها را کوتاه کنید اما علت اصلی رشد بیش از حد باقی بماند، ممکن است مشکل دوباره تکرار شود. برای همین بررسی علت باید پیش از تصمیم درباره هرس انجام شود.

چطور تاک انگور پرشاخه را مدیریت کنیم؟

پس از شناسایی علت و نشانه‌های تراکم، می‌توانید تاج را به‌تدریج اصلاح کنید. هدف، کم کردن شاخه‌های غیرضروری، باز کردن مسیر نور و هوا و حفظ سطح برگ لازم برای رشد و رسیدن محصول است.

زمان مناسب برای تنک کردن شاخه‌ها

Penn State Extension پیشنهاد می‌کند تنک کردن شاخه‌های انگور در اوایل فصل رشد انجام شود؛ زمانی که شاخه‌ها به اندازه کافی رشد کرده‌اند تا شاخه‌های اضافی و ضروری از هم قابل تشخیص باشند، اما هنوز حذف آنها آسان است. در راهنمای این دانشگاه، طول تقریبی ۵ تا ۶ اینچ برای شروع بررسی و انجام عملیات و پرهیز از تأخیر تا رشد بیش از حدود ۱۰ تا ۱۲ اینچ مطرح شده است. این مقادیر راهنمای عمومی‌اند و باید با رقم، سیستم تربیت و خطر سرمای دیررس منطقه تطبیق داده شوند.

شاخه‌های ضعیف، اضافی، رو به داخل یا شاخه‌هایی که بدون فایده تاج را متراکم کرده‌اند، می‌توانند نامزد حذف باشند؛ اما شاخه‌های لازم برای محصول و بازسازی ساختار تاک را نباید بدون بررسی حذف کرد.

حذف برگ‌های اطراف خوشه را با احتیاط انجام دهید

اگر مشکل اصلی سایه‌اندازی در ناحیه خوشه است، حذف انتخابی تعدادی برگ پایه می‌تواند جریان هوا و نورگیری را بهتر کند. Penn State Extension توضیح می‌دهد که مدیریت برگ‌های اطراف خوشه می‌تواند روی کیفیت میوه و شرایط بیماری اثر داشته باشد، اما نتیجه به رقم، زمان اجرا، سیستم تربیت و اقلیم وابسته است.

در مناطق گرم، بهتر است خوشه‌ها ناگهان در معرض آفتاب شدید بعدازظهر قرار نگیرند. حذف برگ باید تدریجی و متناسب با جهت ردیف، شدت آفتاب و مرحله رشد حبه انجام شود.

منشأ رشد قوی را در برنامه آب و نیتروژن اصلاح کنید

اگر تاک به علت آبیاری زیاد یا مصرف بیش از نیاز نیتروژن پرشاخه شده است، فقط با هرس نمی‌توان علت را برطرف کرد. مقدار و زمان آبیاری را با رطوبت خاک، مرحله رشد و نیاز تاک هماهنگ کنید و کوددهی را براساس شواهد و آزمایش تنظیم کنید.

از کاهش ناگهانی و شدید آب یا حذف کامل نیتروژن خودداری کنید؛ هر دو می‌توانند به تاک آسیب بزنند. اصلاح باید تدریجی و متناسب با وضعیت واقعی باغ انجام شود.

تراکم شاخه‌ها را با سیستم تربیت هماهنگ کنید

اگر شاخه‌ها هر سال روی یکدیگر می‌افتند، ممکن است تعداد شاخه‌های باقی‌مانده پس از هرس زمستانه با ظرفیت داربست هماهنگ نباشد. در این صورت، باید روش هرس و تنک کردن به‌گونه‌ای تنظیم شود که شاخه‌ها در فضای مناسب توزیع شوند.

فاصله کاشت، ارتفاع سیم‌ها و روش هدایت شاخه‌ها نیز باید با عادت رشد رقم هماهنگ باشد. در باغ‌های قدیمی، گاهی اصلاح تدریجی سیستم تربیت از کوتاه کردن مکرر شاخه‌ها نتیجه پایدارتری دارد.

ابزار و آماده‌سازی برای مدیریت تاج

برای اجرای درست هرس سبز و بررسی تاج، ابزار مناسب و ثبت مشاهدات کمک می‌کند از حذف بی‌دلیل شاخه‌ها جلوگیری شود. پیش از کار، ابزار را بررسی و تمیز کنید و در صورت تماس با بافت مشکوک به بیماری، اصول بهداشت ابزار را رعایت کنید.

چگونه تاج تاک انگور پرشاخه را مدیریت کنیم؟

ابتدا علت رشد زیاد و شدت تراکم را مشخص کنید، سپس شاخه‌های غیرضروری را به‌صورت انتخابی حذف کنید و در پایان مدیریت آب، تغذیه و نورگیری را بازبینی کنید.

• تراکم و وضعیت خوشه‌ها را بررسی کنید: خوشه‌های پنهان، شاخه‌های روی‌هم‌افتاده، برگ‌های متراکم و تفاوت رسیدگی را در چند تاک نمونه بررسی کنید.
• علت رشد قوی را مشخص کنید: سوابق آبیاری و کود نیتروژن، قدرت رشد رقم، تعداد جوانه‌های باقی‌مانده پس از هرس و شرایط خاک را مرور کنید.
• شاخه‌های اضافی را انتخابی حذف کنید: شاخه‌های ضعیف، متراکم یا غیرضروری را با توجه به ساختار تاک و نیاز محصول حذف کنید و شاخه‌های لازم برای باردهی و بازسازی را حفظ کنید.
• نورگیری ناحیه خوشه را بهبود دهید: در صورت نیاز، تعدادی از برگ‌های اطراف خوشه را با توجه به مرحله رشد، شدت آفتاب و خطر آفتاب‌سوختگی به‌صورت انتخابی حذف کنید.
• آبیاری و تغذیه را بازبینی کنید: رطوبت خاک و برنامه کوددهی را با نیاز واقعی تاک تطبیق دهید و از مصرف آب یا نیتروژن بیش از نیاز خودداری کنید.
• رشد جدید و کیفیت خوشه‌ها را پایش کنید: پس از اصلاح تاج، وضعیت شاخه‌های جدید، میزان نورگیری، رطوبت داخل تاج و یکنواختی رسیدگی میوه را بررسی کنید.

موارد موردنیاز

• قیچی هرس تیز و تمیز
• دستکش باغبانی
• بست یا نخ مناسب برای هدایت شاخه‌ها در صورت نیاز
• دفترچه یا تلفن همراه برای ثبت وضعیت تاک‌ها
• اطلاعات رقم و پایه انگور
• سوابق آبیاری و کوددهی

چرا هرس شدید همیشه راه‌حل مناسبی نیست؟

گاهی باغدار وقتی تاج خیلی متراکم می‌شود، مقدار زیادی از شاخه‌ها و برگ‌ها را یکباره حذف می‌کند. این کار ممکن است بخشی از سایه را از بین ببرد، اما خطر دیگری هم دارد: کاهش بیش از اندازه سطح برگ، ایجاد رشد جبرانی در بعضی شرایط و قرار گرفتن ناگهانی خوشه‌ها در معرض نور و گرمای شدید.

در تاکی که پیش‌تر در سایه رشد کرده است، حذف گسترده برگ‌ها ممکن است خطر آفتاب‌سوختگی حبه‌ها را افزایش دهد. همچنین برگ‌های سالم برای تولید مواد فتوسنتزی و رسیدن محصول ضروری‌اند.

به همین دلیل، اصلاح تاج باید براساس وضعیت واقعی تاک انجام شود و بین حذف شاخه‌های غیرضروری و حفظ سطح برگ فعال تعادل برقرار باشد.

چه زمانی لازم است بار محصول را هم بررسی کنیم؟

گاهی مشکل فقط تراکم شاخه‌ها نیست و تعداد خوشه‌ها نیز با قدرت رشد تاک تناسب ندارد. باردهی بیش از ظرفیت تاک می‌تواند رسیدگی محصول را به تأخیر بیندازد؛ از سوی دیگر، کمبود محصول در تاک بسیار پرقدرت ممکن است رشد رویشی را تشدید کند.

بنابراین هنگام بررسی تاک پرشاخه، تعداد خوشه‌ها و وضعیت رشد را نیز ارزیابی کنید. تنظیم بار محصول باید با رقم، قدرت تاک، هدف تولید و سیستم تربیت هماهنگ باشد و به یک قانون ثابت برای همه تاک‌ها تبدیل نشود.

آیا پرشاخه شدن تاک به معنی بیماری است؟

خیر. رشد قوی می‌تواند نتیجه تغذیه، آبیاری، پایه، رقم یا شیوه هرس باشد. با این حال، اگر همراه با رشد زیاد، نشانه‌هایی مانند لکه‌های غیرعادی برگ، پوسیدگی خوشه، زخم تنه یا خشکیدگی شاخه‌ها دیده شود، باید احتمال آفات و بیماری‌ها نیز بررسی شود.

تراکم بالای تاج می‌تواند شرایط رطوبتی داخل بوته را تغییر دهد و مدیریت بیماری‌های قارچی را دشوارتر کند، اما نباید از روی پرشاخه بودن به‌تنهایی بیماری خاصی را تشخیص داد.

تفاوت رشد طبیعی با رشد رویشی بیش از حد

رشد طبیعی تاک، شاخه‌ها و برگ‌های کافی برای پشتیبانی از محصول ایجاد می‌کند، بدون اینکه تاج بیش از حد متراکم شود. در مقابل، رشد رویشی بیش از حد معمولاً با شاخه‌های بلند و فراوان، سایه‌اندازی شدید، سخت شدن دسترسی به خوشه‌ها و گاهی تأخیر در رسیدگی همراه است.

این تفاوت را باید در کنار سن تاک، رقم، پایه، شرایط اقلیمی، بار محصول و مدیریت باغ ارزیابی کرد. یک تاک جوان ممکن است رشد رویشی بیشتری داشته باشد و این لزوماً به معنی مشکل نیست؛ اما در تاک بارده، تراکم شدید تاج می‌تواند نیاز به اصلاح مدیریت را نشان دهد.

برای احداث باغ جدید، از همان ابتدا رشد رقم را در نظر بگیرید

اگر هنوز در مرحله انتخاب و خرید نهال انگور هستید، قدرت رشد رقم و پایه را به سیستم تربیت، فاصله کاشت و هدف بازار ارتباط دهید. رقمی که در شرایط محل شما رشد قوی دارد، ممکن است به فضای بیشتری برای تاج یا برنامه منظم‌تری برای مدیریت شاخه‌ها نیاز داشته باشد.

همچنین کیفیت نهال اولیه، سلامت ریشه و سازگاری با خاک و آب را بررسی کنید. انتخاب رقم مناسب و طراحی درست داربست، از بسیاری از مشکلات تراکم تاج در سال‌های بعد جلوگیری می‌کند؛ هرچند مدیریت رشد پس از استقرار تاک همچنان ضروری خواهد بود.

جمع‌بندی؛ هدف کنترل شاخه‌ها نیست، متعادل کردن تاج است

پرشاخه شدن تاک انگور معمولاً زمانی به مشکل تبدیل می‌شود که رشد رویشی از ظرفیت فضای تاج فراتر برود و خوشه‌ها در میان برگ‌های متراکم قرار بگیرند. نیتروژن زیاد، آبیاری بیش از نیاز، تعداد زیاد جوانه‌های باقی‌مانده، قدرت رشد رقم یا پایه و سیستم تربیت نامناسب از علت‌های مهمی هستند که باید بررسی شوند.

برای اصلاح وضعیت، ابتدا علت را مشخص کنید. سپس با تنک کردن انتخابی شاخه‌ها، مدیریت محتاطانه برگ‌های اطراف خوشه و تنظیم آب و تغذیه، نورگیری و جریان هوا را بهبود دهید. در اقلیم گرم، از حذف افراطی برگ‌ها خودداری کنید تا خوشه‌هایی که در سایه رشد کرده‌اند ناگهان در معرض آفتاب شدید قرار نگیرند.

در نهال‌یار، مدیریت درست تاک از انتخاب نهال سالم، رقم و پایه مناسب شروع می‌شود و تا کاشت، هرس، تغذیه و مدیریت آفات و بیماری‌های درختان ادامه پیدا می‌کند. اگر خوشه‌های انگور در میان انبوه شاخه‌ها کیفیت خود را از دست داده‌اند، به‌جای کوتاه کردن بی‌هدف شاخه‌ها، ابتدا مشخص کنید چه چیزی رشد رویشی را تشدید کرده و کدام بخش تاج واقعاً به نور و فضای بیشتری نیاز دارد. همین رویکرد، پایه مدیریت متعادل‌تر تاک و تولید محصول یکنواخت‌تر است.